BASKETBOLDA TURNİKE ATIŞI

     Turnike;Şut’tan sonra sayıya ulaşmamızı sağlayan,çembere yaklaşılarak atılan yüzdesi yüksek atış teknikleridir.Turnike dripling,kat veya fast break atarken kullanılır.Basketbolcular bu turnike tekniklerini çok iyi öğrenmelidirler.Boşluk yaratılıp en kolay zamanda çembere gidilmelidir.Sağ ve sol turnikeleri her açıdan yapabilmeli ve atış tekniklerini iyi öğrenmemiz ve geliştirmemiz gerekir.3 temel turnike atışı vardır.1-şut stili , 2-tek elle , 3-yüklenerek atışlar.Bu atış teknikleri ileriki aşamalarda geliştirilmelidir.Temel turnike atışlarını video bölümünden izleyebilirsiniz.

         Oğuz Yaman 1974 yılında Bursa da doğmuştur. Oyak Renault Spor Kulübü alt yapısında küçük , yıldız ve genç takımlarında oynamıştır. Bursa Uludağ Üniversitesi Beden Eğitimi bölümünü kazanarak öğrencilikle beraber antrenörlüğe yine Oyak Renault Spor Kulübünde başlayarak küçük takım , yıldız takım antrenörlükleri yanında A takım ve genç takım asistan koçluğu yaparak Faruk Akagün , Mete Babaoğlu , Cihansever Yeşildağ , Nihat İziç , Ayhan Kalyoncu , Ayhan Özgümüş , Cem Çağal ve İsmail Doğrutekin gibi başarılı idareci ve antrenörlerin yanında çalışma imkanı bularak kendisini geliştirme imkanı bulmuştur. 2001-2002 sezonu İlkokullar  Bursa şampiyonluğu ve Türkiye şampiyonluğu , 2002-2003 sezonu  Bursa şampiyonluğu ve Türkiye 3.lüğü yaşadıktan sonra Özel Emine Örnek Kolejine katılmıştır. 4 sezondur Emine Örnek Kolejinde Beden Eğitimi Öğretmeni ve okulun basketbol antrenörü olarak çalışmalarına devam etmektedir. Burada da 2005–2006 Bursa İkinciliği ve Türkiye 5.liği ve 2006–2007 Bursa şampiyonluğu , Grup ve Yarıfinal 1.liği arkasından'da Türkiye 3.lüğü , 2007-2008 Sezonu İlkokullar  Bursa şampiyonluğu ve Türkiye 4.cülüğü,İstanbulda düzenlenen mvp junior ligi finallerinde Türkiye 3.cülüğünü yaşatarak  çalışmalarına devam etmektedir .

Sevgili okurlar nacizane basketbolda teknik gelişimi ile ilgili düşüncelerimi paylaşmak istiyorum.Tekniğin önemini hepimiz biliyoruz.Teknik gelişimle beraber takım oyununu kavrayıp bütünleştirdiğimiz zaman ortaya çok zengin ve lezzetli basketbol oyunu ortaya çıkıyor.Doğru zamanda planlı,programlı,disiplinli çalışmalarla ve bu tekniklerin gelişimi için en önemli tekrar metodu ile kesinlikle gelişeceğine inanıyorum.Bu teknikler,başta ball handing çalışmaları olmak üzere,dribling,pas,şut ve atışları.Ball handing her kategoride olmazsa olmazların başında gelmeli ve önemsenmeli.Dribling çalışmaları basketbolun en önemli teknik çalışmalarının başında gelir.Bununla ilgili drilleri zenginleştirmeli ve çok tekrar yapılması gerekir.Bunları açarsak oyuncu ne zaman yüksek dribling veya alçak dribling yapacağını,baskı altında topu nasıl kontrol altında tutacağını,dribling sonunda nasıl penetre,turnike veya pas verebileceğini açıları ile öğrenmeli.Pas;günümüz modern basketbolünde pasın önemi çok büyük.Sonuca en kısa yoldan gidilmeli ve pasları zenginleştirmeliyiz.Şut;Doğru teknikte isabetli atış yapabilen oyuncular her zaman gözönündedir.Çünkü basketbolde sonuç önemlidir.Örneğin aklıma gelen bu sezon nba oyuncusu boston celticli Rajon Rondo takımın oyun kurucusu,fakat şut tekniği çok kötü,faül atışlarında veya maçta isabet oranı ve istatiği kötü bir oyuncu.İncelediğimiz zaman şut tekniği yeterince iyi değil.Sadece oyunda işini yapıyor.Bir taraftan ılan ıvarson,ibrahim kutluay,damir mirsich,kobe bright,micheal jordan ve bunun gibi tekniği iyi olan oyuncular efsane olmuşlardır.Tabi onlar sadece şutları ile değil genel anlamda bütün teknikleri,savunma dahil zekaları ile birleştirmiş oyunculardır.Sonuçta bu sporcuların buralara gelmesinde ki en önemli şeyler yukarda saydığım teknikleri adeta kendi bedenleri ile bütünleştirmiş,aynı zamanda inanılmaz mesailer harcadıklarını geçmişlerini araştırdığınız zaman bulabilirsiniz.Yani star oyuncu olmak kolay değil,Efsane oyunculardan,micheal jordan bir röpertajında şöyle bir açıklama yapmıştır.Gerçekten çok çalıştım,her zaman şöyle düşündüm ben rakiplerimden daha fazla çalışmalıyım.Antrenmanda,örneğin 100 şut atıyorsam veya rakiplerimde 100 şut atıyorsa ben 500 şut atmalıyım yani rakiplerimden daha fazla çalışmam ve yaz dönemlerinde yaptığım çalışmalar, benim nba de star oyuncu yapmıştır ve bunu oyunculuğumun her dönemimde bu şekilde düşünmüş ve uygulamışımdır.

Bir taraftan maddi anlamda dünyanın en fazla kazanan oyuncusu bu açıklamayı yaparken birde Türk oyuncuları düşünüyorum ve gözlemliyorum.Bu konuda yorumu sizlere bırakıyorum.Ben antrenörlük yaşamımda bir türk oyuncusunun antrenmandan sonra kendi isteği ile salonda kalıp çalıştığını görmedim.Ama damir mirsich,peter naumoski gibi oyuncuları gördüm ve takdir ettim.

Sonuç olarak basketbolda her dönem çok önemlidir.Küçüklükten gelen bu süreçte adım adım çalışmak ve bu teknikleri kesinlikle geliştirmek gerekmektedir.

                                                                                                  Oğuz YAMAN

Değerli Basketbol Antrenörleri,

Kuvvet-kondisyon programları hazırlamanın mümkün olduğundan ve program hazırlarken sporcunun yaşı, cinsiyeti, oynadığı pozisyon ve kuvvet-kondisyon düzeyi gibi noktalara dikkat edilmesi gerek.

* ISINMA VE ESNEKLİK HAREKETLERİ

         Kondisyon antrenmanlarından önce kapsamlı bir şekilde ısınmalı ve esneklik hareketleri yapılmalıdır. Isınma ve esneklik hareketleri yapıldığında sakatlanma olasılığında azalma, çalışan kaslara giden kan miktarında, kas esnekliğinde ve kasların ani ve yüksek şiddetle kasılma becerisinde artış gözlemlenir. Esneklik hareketleri sadece ısınma evresiyle sınırlı kalmamalı, kondisyon antrenmanları sırasında her fırsatta uygulanmalıdır.

* YÜKLENME

         Oyuncular kuvvet-kondisyon antrenmanlarına zamanla uyum gösterirler. Kondisyon gelişimini sağlamak için, oyuncuları antrenmanlarda geçmişe göre daha fazla şiddetle uyarmak gerekir. Antrenmanlar hep aynı süre, mesafe, şiddet, kilo, tekrar sayısı ve dinlenme aralığında yapıldığında oyuncular bu şiddete alışırlar ve kondisyon düzeylerinde artış olmaz. Antrenmanlardaki yüklenme yapılan toplam işi artırarak, aynı anda daha çok iş yaparak ya da çalışmalar arasındaki dinlenme sürelerini kısaltarak yapılabilir.

* AŞAMA

         Yapılan antrenmanın verimli olması oyuncuların fiziksel olarak hazır bulunuşluğuna bağlıdır. Bu nedenle, antrenmanların şiddeti ve kapsamındaki artış aşamalı olarak yapılmalıdır. Aşama oyuncuların bireysel gelişim potansiyeli dikkate alınarak yapılmalıdır. Ani, vücuda uyum sağlama şansı tanınmadan ve gereğinden fazla yapılan yüklenmeler sakatlık ve sürantrene olasılığını artırır. Özellikle genç oyuncuların yapacakları kondisyon artışlarını yıllara yayarak gözlemlemek ve aceleci olmamak gerekir.

* YARATICILIK VE DEĞİŞİKLİK

         Kondisyon antrenmanları üst düzey efor gerektiren çalışmalardır. Gereken efor gösterilmediğinde çalışmalardan verim alınamaz. Bu nedenle oyunculardan sürekli tüm güçlerini vermeleri beklenir, bu durum zaman zaman oyuncularda bıkkınlık ve isteksizliğe neden olabilir. Bu olumsuz durumu engellemek için çalışmaların düzenlenmesinde yaratıcı olunmalı, oyuncuların ilgisini çeken ve zevk aldıkları alıştırmalar kullanılmalıdır. Benzer kondisyon alıştırmaları antrenmanlarda üst üste kullanılmamalıdır. Mümkün olan her durumda kondisyon alıştırmaları basketbol becerileri ile birleştirilmeli ve yarışma şekliyle yaptırılmalıdır. Örneğin, sıçrama çalışması yapılırken, mümkün ise alıştırmalar sıçrayarak şut ya da sıçrayarak pota altı çalışması olarak şeklinde uygulanmalıdır.

* MOTİVASYON

         Antrenmanlardan en yüksek verimi almak için oyuncuların motivasyon düzeyinin yüksek olması gerekir. Ancak motive olmuş oyuncular tüm güçleri ile çalışırlar. Yüksek motivasyonu sağlamak için tüm önlemler alınmalıdır. Örneğin, oyuncular yaptıkları çalışmaların yararlarını bildiklerinde daha gayretli çalışırlar. Ayrıca kondisyon testleri düzenli uygulandığında ve test sonuçları geçmişteki değerler ile karşılaştırılarak bir panoda ilan edildiğinde motivasyon düzeyinde artış görülür. Öte yandan bazı oyuncular kolaylıkla motive olurlar ve gereğinden fazla koşmak ya da ağır kilolar kaldırmak isteyebilirler. Böyle durumlarda, oyunculara çok çalışmanın değil kaliteli çalışmanın önemli olduğu hatırlatılmalıdır.

* OYUNCUYA ÖZGÜ ÇALIŞMA

         Oyuncuların oynadıkları ligler, fiziksel yapıları, oynadıkları pozisyonlar, ihtiyaçları ve hedefleri dikkate alındığında her oyuncunun farlı kondisyon programına ihtiyacı olduğu ortaya çıkar. Başka bir oyuncu için hazırlanmış ve başarılı olmuş bir programı alıp değiştirmeden bir başka oyuncuya uygulamak sık yapılan bir yanılgıdır. Program hazırlanırken oyuncular bireysel olarak ele alınmalı ve iki oyuncunun aynı kondisyon programına farklı tepkiler verebileceği unutulmamalıdır.

* ÇALIŞMA SIRASI

         Çalışmalardan en yüksek verimi almak ve olası sakatlıkları önlemek için kondisyon antrenmanlarını oluşturan parçaları antrenmanın içerisine bilinçli dağıtmak gerekir. Örneğin, sürat, çeviklik ve sıçrama çalışmaları gibi %100 efor gerektiren çalışmalar vücut diriyken antrenmanın başına, diğer kondisyon koşuları ve kuvvet çalışmalarını ise antrenmanın sonuna yerleştirmek gerekir.

* ŞİDDETLİ ÇALIŞMA

         Basketbol sporu süratli ve patlayıcı bir yapıda olduğu için kondisyona yönelik tüm çalışmaların oldukça şiddetli yapılması gerekir. Hareketlerin sayısı değil yapıldıkları şiddet önemlidir. Gereken şiddette yapılmayan çalışmalar hedeflenen uyarıları yapamadığı gibi oyunculara gereksiz yorgunluk verir.

* ÇALIŞMA SÜRESİ

         Kondisyon antrenmanlarının yüksek şiddette yapılması gerekir. Şiddetli antrenmanlar uzun süre devam ettirilemez. Üzerinde çalışılan kondisyon özelliğine ve içerisinde bulunulan sezon evresine bağlı olarak çalışmaları 20-45 dakika arasında sınırlamak gerekir.

* YETERLİ DİNLENME

         Kondisyon antrenmanlarında çalıştırılan kaslar, yapılan yüklenmelere uyum gösterirler ve kondisyon düzeyinde gelişim ortaya çıkar. Bu uyum dinlenme sırasında ve özellikle uykuda gerçekleşir. Gerek kondisyon antrenmanları arasında, gerekse antrenman içindeki çalışmalar arasında yeterli dinlenme süresi verilmelidir. Dinlenme, bir yaranın iyileşmesine benzetilebilir, eğer yaranın kabuğu her gün kaldırılır ise tam iyileşmesi uzun zaman alır. Yeterli dinlenme yapıldığında kondisyon değerlerinde aşamalı bir gelişim gözlenir.

* VÜCUDU DİNLEME

         Oyuncular vücutlarından gelen sinyallere kulak vermelidir. Kendilerini yorgun, isteksiz hissettiklerinde antrenmanlara katılmamalıdırlar. Antrenör kendisini hazır hissetmeyen oyuncuyu antrenman için zorlamamalıdır. Özellikle hastalıktan ve sakatlıktan yeni çıkan oyuncular tam hazır olunca antrenmanlara katılmalıdır.

* PERFORMANSIN DÜZENLİ KAYIT EDİLMESİ

         Kondisyon antrenmanlarına ait yapıldığı tarih, uygulanan hareketler, koşulan mesafe, set ve tekrar sayıları, kaldırılan ağırlık gibi bilgiler her oyuncu için oluşturulan bireysel antrenman kartlarına en ince ayrıntısıyla düzenli olarak kaydedilmelidir. Bu kartlar kullanıldığında, oyuncuların yaptığı gelişim ve hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığı kolayca denetlenir ve hedeflere ulaşılamadığında nedenleri araştırılır. Kartlar sürekli incelenmeli gereken yorumlar yapılmalıdır. Zaman alıcı gibi görülen bu yöntem antrenmanlardan yüksek verim alınmasını, oyuncuların daha istekli olmalarını ve sonuçların tesadüflere kalmamasını sağlar.

Hilmi TAŞER

 hilmit@hotmail.com

BASKETBOL TARİHÇESİ

   Basketbol, ABD'nin Massachumetss eyaletinde, Springfield Genç Erkekler Hıristiyan Birliği (YMC) Eğitim Okulu'nda beden eğitimi öğretmeni olan James Naismith tarafından 1891'de bulunmuştur. Atlet ve beyzbolculara kış antrenmanı yaptırmak amacıyla geliştirilen bu oyunda amaç, tahtadan yapılmış sepetlere topun sokulması idi. İlkinde, 7 kişilik iki takım arasında 20'şer dakikalık üç devre üzerinden oynanırdı. Oyunun asıl amacının duvarlara asılı sepetlerin içine topu sokmak olduğundan 'sepet topu' anlamına gelen BASKETBOL adı verilmiştir. 
Basketbol bulunuşunun kısa bir süre ardından üniversitelere ve hatta semtlerde bulunan cimnastik salonlarına kadar yayıldı. Amerika 1897 yılında erkeklerde, ardından 1900 yılında da bayanlar arasında ilk milli basketbol şampiyonalarını düzenleyerek bu sporu ülke çapında geliştirdi. 1904'de olimpiyatlarda oynanmaya başlandı. Basketbol 1913'te Uzak Doğu'ya ulaştı. Bir kaç yıl içinde de dünyanın her tarafında basketbol oyununu görmek mümkün oldu. 1932 yılında ise, İsviçre, Yunanistan, İtalya, Portekiz, Arjantin, Romanya ve Çekoslavakya'nın işbirliği ile FIBA (Basketbol Federasyonları) oluşmuştur. 
Basketbol'un Türkiye'ye gelişi, 1904 yılına rastlamaktadır. İlk kez Robert Koleji öğretmenlerinin yönetiminde deneme amaçlı oynanmıştır. 1911'de ise, G.Saray Lisesi beden eğitimi öğretmeni Ahmet Robenson basketbol kurallarını dilimize göre uyarlamıştır; ancak, teknik bilgiler eksik olduğundan olumlu sonuçlar alınamamıştır. İlk çalışmalar ise 1920'de başlamaktadır. İlk basketbol ligi 1927'de kurulmuştur. 1933 yılından itibaren ise resmi müsabakalar yapımaktadır.

Oyun alanı
Oyun sahası dikdörtgen şeklinde, engelsiz sert bir zeminden oluşur. Uluslararası şampiyonalarda sahanın ölçüleri, sınır çizgilerinin iç kenarından ölçüldüğünde 28 metre uzunluğunda ve 15 metre genişliğindedir. Salonun tavan yüksekliği en az 7 metre olmalıdır. Işıklar oyuncunun görüşünü engellemeyecek şekildeyerleştirilmelidir. Kenar çizgisi ile seyirci uzaklığı en az 2 metre olmalıdır. Orta dairenin çapı, 1.80 metre uzunluğundadır. Potanın yerden yüksekliği 3.05 metredir.
Çemberin ortalama çapı 17, en fazla 20 mm olmalıdır. Beskotbol topunun çevresi en az 75 cm, en cok 78 cm'dir. Ağırlığı ise, 567 gramdan az, 650 gramdan fazla olmamalıdır.